odem-nedir

Birçok kişi vücudunun ödem tuttuğundan şikayetçi. Sabahları yüzündeki şişlik, ayakkabısının, pantolonun ve yüzüğünün ödemden dolayı olmadığını söyleyenler bir hayli fazla. Tabii ki bu durum estetik kaygıları da beraberinde getiriyor. Çünkü vücutta biriken fazla ödem insanların yaşam kalitesini düşürdüğü gibi, onları daha kilolu gösteriyor.

Ödem nedir?

Ödem vücudumuzun dokularında biriken fazla sudur. İnflamasyon, yaralanma, stres, enfeksiyon gibi bir çok nedene bağlı olarak oluşan ödemin, bunların yanında beslenme hatalarından dolayı da artış gösterdiği bilinmektedir. Ödem oluşumda sıklıkla görülen neden ise beslenme hatalarıdır.

Ödeme neden olan beslenme hatalarının temelinde ise vücuda yeteri kadar sıvı ve mineral alımının sağlanamamasıdır. Yetersiz sıvı ve mineral tüketiminde vücut ihtiyaç duyduğu sıvıyı depolama eğilimi gösterir. En çok ödem ellerde, yüzde, ayaklarda ve karın bölgesinde birikir.

Ödem neden olur?

Tuz tüketiminin fazla olması: Tuz vücudunuzda en fazla ödeme neden olan etmenlerin başında gelmektedir. Bunun nedeni ise tuzda bulunan sodyumdur. Diyetinizle fazladan alacağınız 1 gram tuz 250-300 ml ödem oluşturmaktadır. Tabii burada şunu kesinlikle göz ardı etmemelisiniz. Sadece yemeklerinize koyduğunuz tuz değil, gün içerisinde tüketmiş olduğunuz birçok gıdanın içerisinde tuz olduğunu da unutmamalısınız.

Yetersiz mineral alımı: Mineraller vücudumuzda birçok işlevden sorumlu mikro besin ögeleridir. Hormonların, enzimlerin yapısına katılıp vücudumuzun normal seyrinde çalışmasında büyük etkileri vardır. Bu hormon ve enzimler ilgili görev yerlerine su ile taşınırlar. Yetersiz mineral alımında ise enzim ve hormonların etkileri azalabilmektedir. Bu durumda hücrelerimiz daha fazla su tutarak enzim ve hormonların etkin çalışabilmesi için çaba gösterirler.

Yetersiz potasyum alımı: Vücudumuzda sodyum-potasyum pompası denilen bir denge unsuru vardır. Beslenmemizle yetersiz potasyum alımında, hücrelerimiz kendisini dengelemek için içerisine daha fazla sodyum alır. Bu durum ise hücrelerimizin daha fazla su tutmasına neden olmaktadır.

Beslenme düzeninizdeki radikal değişiklik: Günümüzde birçok insan bazı gıdalara karşı intoleranslıdır. Bunların en başında ise glüten ve laktoz gelmektedir. Uzun süre glüten içeren besin ögelerinden (tahıl ürünleri) fakir beslenen biri beslenmesine tahıl ürünlerini dahil ettiğinde ödem şikayetleri oluşabilir.

Yine aynı şekilde süt ve süt ürünlerinden (laktoz içerir) fakir beslenen birisi beslenmesine yoğun bir şekilde süt ürünleri dahil ettiğinde yine ödem şikayetleri ile karşı karşıya kalabilmektedir. Bir kişinin hangi gıdaya karşı intoleransının olduğu çeşitli analizlerle tayin edilebilmektedir. Mesela en çok görülen intoleranslardan biri de mayalı gıdalardır.

Çay ve kahve tüketiminin fazla olması: Çay ve kahvenin içerisinde bulunan kafein yukarıda belirttiğimiz gibi bazı insanların intoleransının olmasından ötürü ödem şikayetine neden olabilmektedir. Bunun dışında ise fazla kafein alımı vücuttan su atımımın çok olmasına, vücudun kendi dengesinin korumak için ise su tutmasına neden olabilmektedir.

Alkol tüketiminin fazla olması: Alkol vücudumuz için tamamiyle yabancı bir ögedir. Bununla birlikte vücudumuzdan su atımına neden olduğu için ödem şikayetleri yapmaktadır.

Yetersiz fiziksel aktivite: Fiziksel aktivite sonucunda tüm organlarımız daha nitelikli çalışmaktadır. İyi çalışan bir vücut ise kendi dengesini korur ve ödem tutmaz.

Stresli bir yaşam: Stres vücudumuzda kortizol hormonunun salgılanmasını artırır. Kortizol hormonu ise vücudumuzda ödem tutmamıza neden olur.

Yetersiz ve kalitesiz uyku: Yazımızı buraya kadar okuduysanız ödemin bir denge unsuru olduğunu anlamışsınızdır. Uyku vücudumuz için mükemmel bir onarım sürecidir. Yetersiz ve kalitesiz uykusu olan bireyler gerek mental gerekse fiziksel olarak kendini onaramaz. Bu durumda ise vücut strese girer ve ödem oluşturur.

İlaç ve hormon kullanımı: Bazı ilaç ve hormonlar vücudunuzun daha fazla ödem tutmasına neden olabilir. Bunların başında troid, tansiyon, antiinflamatuar ilaçlar ve steroid, östrojen hormonları gelmektedir.

Gizli tuz kaynağı olan gıdalar

Dünya sağlık örgütü gün içerisinde almamız gereken tuz miktarını 5 gram olarak belirtmektedir. Bu miktar yaklaşık 1 çay kaşığıdır. 2008 yılında yapılan bir çalışmada Türk toplumunda bir kişinin tükettiği tuz miktarının ortalama 18 gram olduğu belirtilmiştir.

Sıklıkla tüketilen fakat çok miktarda tuz ve sodyum içeren birçok gıda vardır. Ödem problemi olan, hiç tuz tüketmediğini iddaa eden bireylerin sıklıkla bu gıdaları beslenmesinde yer verdiğini görmekteyiz.

İşte gizli tuz kaynağı olan gıdaların 100 gramındaki tuz miktarları:

Zeytin: 3,5-5 gram tuz

Peynir: 3,5-7 gram tuz

Cips: 6,5-8 gram tuz

Salam-Sosis-Sucuk: 3,5-7 gram tuz

Turşu: 3,5-4 gram tuz

Ketçap: 2-3 gram tuz

Ekmek: 1,2-2,5 gram tuz

Vücuttaki Ödem Nasıl Atılır?

Vücudumuzda ödem yapan etkenlerin başında tuzun içindeki sodyum gelir. Bir yetişkinin sağlıklı bir şekilde yaşantısını sürdürebilmesi için gün içerisinde 1500 mg sodyuma ihtiyacı vardır. Dünya sağlık örgütü 2007 yılında yayınladığı bir raporda günlük sodyum alımının 2000 mg’dan az olması gerektiğini belirtmiştir.

Tuzun sağlığımız üzerine etkilerini okumak için sağlık bakanlığının web sitesine bakabilirsiniz.

En çok sodyum içeren besinler

Sodyum içeren gıdaları tüketirken dikkatli olmamız gerekir. İşte en çok sodyum içeren besinlerin 100 gramlarındaki ortalama sodyum miktarı.

Hazır ezogelin çorba: 4469 mg
Hazır mercimek çorba: 4096 mg
Pastırma: 2799 mg
Et Kavurma: 2661 mg
Kuru domates: 2124 mg
Van otlu peynir: 2003 mg
Zeytin ezmesi: 1825 mg
Salatalık turşusu: 1733 mg
Tuzlu kraker: 1606 mg
Keçi peyniri: 1430 mg
Kaz eti: 1358 mg
Deniz börülcesi: 1064 mg
Zeytin: 1022 mg
Sucuk: 1019 mg
Piliç Jambon: 1009 mg
Kasap köfte: 976 mg
Dana salam: 975 mg
Hindi salam: 938 mg
Eski kaşar: 908 mg

En çok potasyum içeren besinler

Ödeme neden olan etkenlerden biri olan sodyum potasyum dengesinin korunabilmesi için yeteri kadar potasyum almalıyız. Yetişkin bir bireyin günlük potasyum ihtiyacı 4500-5000 mg arasında olması istenmektedir. İşte en çok potasyum içeren besinlerin 100 gramlarındaki ortalama potasyum miktarı.

Kuru patlıcan: 3784 mg
Kuru domates: 3416 mg
Kırmızı kuru dolmalık biber: 2549 mg
Kuru bamya: 2314 mg
Kuru barbunya fasulyesi: 1511 mg
Tam buğday unu: 1418 mg
Kuru bakla: 1356 mg
Günkurusu: 1282 mg
Dut pekmezi: 1276 mg
Kuru börülce: 1275 mg
Keçiboynuzu pekmezi: 1262 mg
Kuru nohut: 1171 mg
Kuru erik: 1132 mg
Bezelye: 1098 mg
Çekirdeksiz kuru üzüm: 1043 mg
Mercimek: 1004 mg
Kuru fasulye: 927 mg
Antep fıstığı: 869 mg
Kuru incir: 830 mg

Ödem söktürücü besinler

Ödem söktürücü besinlerin başında maydanoz gelmektedir. Kahvaltınıza, salatalarınıza dahil edebileceğiniz maydanozu dilerseniz suda bekleterek de tüketebilirsiniz.

Karahindiba içeriğindeki seskiterpen lakton sayesinde iyi bir ödem atıcıdır. Fakat karanhindibayı tükettiğiniz miktar önemlidir. Aşırıya kaçılmaması gerekir. 300-400 ml’lik sıcak suyun içerisine 1 tutam konulup 5 dakika beklettikten sonra günde 1 kupa içebilirsiniz. Yine ödem atmak için kuşburnu çayı da etkili bir yöntemdir.

Ananas ve salatalığında vücuttaki ödemi atma konusunda güçlü bir etkisi vardır.

Ödem Atıcı Su ve Ödem Söktürücü Çay Tarifi

Maydanozlu Soğuk Çay:

Malzemeler

1 litre kaynamış su, 1 demet maydanoz, 1 fındık büyüklüğünde zencefil, 2 çubuk tarçın, 1 limon, yeşil elma

Yapılışı:

1 litre kaynamış suyun içerisine 1 demet maydanozu elinizde parçalayarak koyun, üzerinde doğradığınız elma, limon ve zencef parçalarını ilave edin. En son çubuk tarçını koyduktan sonra 5 dakika kaynatın. Sonra bütün karışımı bir süzgeçten geçirin ve soğuduktan sonra tüketin.

 

Kiraz Saplı Yeşil Çay

Malzemeler

1 adet orta boy kırmızı elma, 1 limon, 10-15 adet kiraz sapı, 10-15 adet maydanoz sapı, 5-6 adet karanfil, 2 tutam yeşil çay

Yapılışı

1 litre kaynamış suyun içerisine kiraz ve maydanoz saplarını ekleyin. Üzerine doğradığınız elma ve limon parçalarını koyun. 2 tutam yeşil çayı ve karanfili de dahil ettikten sonra 5 dakika kaynatın ve karışımı bir süzgeçten geçirin. İster ılık ister soğuk şekilde tüketin.

 

Serinletici Ödem Atıcı İçecek

Malzemeler

2 adet kabuğu soyulmuş salatalık, 2 dilim ananas, 1 tatlı kaşığı toz tarçın, 2-3 taze nane yaprağı.

Yapılışı

Bütün malzemeleri blenderdan iyice homojen olacak şekilde karıştırın. Daha sonra üzerine 1 su bardağı su ekleyerek için.

bir yorum bırakın