fbpx
nutrigenetik-genetik-beslenme

Genetik

Bizleri birbirimizden ayıran özelliklerimizin genetik farklılıklarımızdan kaynaklandığını biliyoruz. Esmer, sarışın, mavi veya kahverengi gözlü olmamıza neden olan genetik farklılıklarımız sizce yüzde kaçtır? Bu kadar insanın birbirine hiç benzememesine neden olan kısım genlerimizin sadece %0,01’lik kısmı. Yani dünya üzerindeki bütün insanların genetik yapısı %99,9 oranında aynı. Şaşılacak şey değil mi?
Genlerimizdeki bu kadar küçük bir farklılık insan sistemi üzerinde büyük etkiler yaratıyor. Hatta bu farklılıklar gelecekteki sağlığımızı dahi etkiliyor. Bugün insanlara gen analizleri yaparak gelecekteki hastalık yatkınlıklarını, genlerine özel nasıl beslenmeleri gerektiğini söylemek mümkün.

Nutrigenetik

Genetik ile beslenme biliminin birleşimini ifade eden bu bilim dalı, insanların genleri doğrultusunda besinlere verdiği tepkileri inceler.

Genetik farklılıklar insanların aldığı gıda maddelerine karşı vermiş oldukları reaksiyonları da değiştirir. Gıda maddelerine karşı tepkilerin farklı olması insanların gelecekteki sağlığını da etkilemektedir. Bu nedenle insanların beslenme planlarının genlerine uyumlu olması gerekliliği bu bilim tarafından bizlere söylenmektedir.

Genetik test

İnsanlara yapılan genetik test (gen analizi) doğrultusunda tamamen kişiye özel beslenme planları çıkarmak mümkün. Böylece insanların hangi gıdalara daha fazla ihtiyaç duyduğu belirlenmekte ve gelecekteki sağlıkları bugünden şekillendirilebilmektedir.

Bugün ki klasik beslenme bilimi insanların günlük alması gereken gıda maddelerini toplum ortalamalarını alarak belirtmektedir. Oysa genetik analizler yardımıyla bireylerin özelinde gereksinimler hesaplanabilmektedir. Yani genetik yapı itibariyle herhangi bir vitamin veya minerale toplum ortalamaları alınarak hesap edilen değerlerin çok daha üzerinde ihtiyaç duyabiliriz.

Konuya biraz daha açıklık getirmek için ülkemizde bu alanının öncülerinden olan Serdar Savaş’ın kitabından alıntı yapmak isterim. “B12 vitamininin günlük 400 mikrogram tüketilmesi önerilmektedir. Ancak 400 mikrogram acaba kimin ihtiyacıdır? Bu sorunun cevabı ‘toplum ortalaması’dır. Oysa MTHFR geninde polimorfizm bulunan bireylerin alması gereken düzey çok daha fazladır.”

Gentest

Türkiye’de bu hizmeti sunan öncü bir marka olan Gentest, bireylerin genetik yatkınlıklarını, hastalık risklerini ve bu verilerin doğrultusunda bireylere ayrıntılı yaşam planı çıkaran bir model. Üstelik bu model tamamiyle Türk bilim insanları tarafından ve Türkiye’de yaşayan bireyler üzerinde yapılan çalışmalar doğrultusunda geliştirilmiş ve Avrupa’da en iyi uygulama ödülü kazanmıştır.